مىشود . قرينهء اول اينكه : آيهء شريفه ميان خبر عادل و فاسق تفصيل داده و فرق گذاشته است و حكم آنها را از هم جدا نموده است . يعنى : خبر عادل را حجت دانست و خبر فاسق را نه . * آيا تفصيل و تفاوت مذكور ميان خبر عادل و خبر فاسق به خاطر احتمال خطا است ؟ خير ، زيرا اين احتمال در هر دو به طور مساوى وجود دارد و از اين جهت فرقى در كار نيست . * آيا تفاوت و تفصيل مذكور به خاطر احتمال غفلت است ؟ خير ، زيرا احتمال غفلت نيز به طور مساوى در هر دو وجود دارد پس فرقى نيست . * آيا تفاوت مذكور به خاطر احتمال قرينه است ؟ خير ، زيرا احتمال قرينه در هر دو وجود دارد پس فرقى در كار نيست . * پس فرق اين دو به چه خاطر است ؟ بدين خاطر است كه : در خبر عادل احتمال تعمّد كذب نيست ، چرا كه رادع دارد پس تبيّن ندارد و بدون تبيّن هم حجت است . و حال آنكه در خبر فاسق احتمال تعمّد كذب وجود دارد چرا كه رادع ندارد پس بدون تبين حجت نيست . * مگر در خبر واحدى كه از قول فرد عادلى به دست ما مىرسد چند احتمال خلاف وجود دارد ؟ چهار احتمال : 1 - احتمال تعمد كذب 2 - احتمال غفلت 3 - احتمال خطا 4 - احتمال ارادهء خلاف ظاهر . نكته : قبلا در نتيجهء يكى از پاسخها گفتيم كه آيهء نبأ تنها احتمال تعمد كذب را نفى مىكند . يعنى : دلالت دارد بر اينكه در خبر عادل از اين جهت كه شايد دروغ گفته باشد ( كه چنين نيست ) بر خلاف خبر فاسق كه رادع و مانعى به نام ملكهء عدالت ندارد تا جلوى تعمّد كذبش را بگيرد و لذا در خبر فاسق اين نگرانى تعمّد در دروغ ، وجود دارد . * چرا آيهء شريفه احتمالات ديگر را نفى نمىكند ؟ زيرا احتمالات ديگر را با يك سلسله اصول عقلانيّه از جمله ، اصالة عدم الخطاء و الغفلة و القرينة و . . . برمىداريم . * اصول مذكور در مورد خبرهاى حسى جارى مىشوند يا حدسى ؟ در مورد خبرهاى حسى جارى مىشوند و نه حدسى . * ذيل آيهء شريفه تعليلى آورده و آن عبارت است از اينكه : در خبر فاسق تفحّص و تبيّن لازم است به علّت اينكه احتمال ندامت وجود دارد آن‌هم احتمال عقلايى و قابل اهتمام . حال سؤال اين است كه اين احتمال ندامت آيا از ناحيهء احتمال خطا است ؟ يا از ناحيهء احتمال غفلت است يا از ناحيهء احتمال ارادهء خلاف ظاهر ؟